Oplossing voor ontwikkeling 'restgronden'
In de Waaslandhaven liggen er verspreid 272 hectare aan braakliggende stukjes terrein op de sites van havenbedrijven. Ze konden tot voor kort niet gebruikt worden voor industriële ontwikkelingen omdat ze in Vogelrichtlijngebied liggen. Deze zogenaamde 'restgronden' zijn op basis van hun planologisch voorschrift nochtans wel ontwikkelbaar, en hebben geen bijkomende publieke infrastructuur nodig. Daarom werkten Havenbedrijf Antwerpen-Brugge en Maatschappij Linkerscheldeoever (MLSO) een programma uit zodat de terreinen economisch ontwikkeld kunnen worden, ondanks de overlap met het Vogelrichtlijngebied. Daarbij wordt de natuur gecompenseerd buiten de haven. Het programma kwam tot stand via intensief overleg met verschillende actoren zoals de betrokken gemeenten, de Beheercommissie Natuur Linkerscheldeoever en de Raad van Bestuur van MLSO. Daarnaast werd ook een overlegplatform opgestart met de belanghebbenden over het toekomstige beheer van het ruimere gebied.
In oktober 2023 trad het programma in werking en in 2024 werden de nodige omgevingsvergunningen aangevraagd. Op 18 maart 2025 verleende Vlaams minister Jo Brouns de vergunning voor de inrichting van de natuurcompensaties in de zones Krekeldijk, Rietland en Beverse Dijk.
Krekeldijk
Langs de Krekeldijk (Sint-Gillis-Waas) komt binnenkort het nieuwe natuurgebied Krekeldijk. Dat nieuwe natuurgebied wordt een uitbreiding van het reeds bestaande natuurgebied Saleghem Krekengebied.
In deze zone creëren Havenbedrijf Antwerpen-Brugge en MLSO een zone van ongeveer 12 hectare natuur die aansluit bij de natuurlijke biotopen:
- foerageergebied voor de bruine kiekendief;
- rietzones;
- plas en oeverstroken;
- natuurlijke graslanden.
Door hier een aaneengesloten stuk natuur aan te leggen, kunnen de bedrijven in de haven verder ontwikkelen én kunnen planten- en vogelsoorten hier floreren.
Voorafgaand aan de werken voerden archeologen in 2025 een proefsleuvenonderzoek uit. Uit de resultaten bleek dat de geplande werken verder kunnen gaan.
Timing van de werken
Vanaf september 2026 start de aannemer met de werken. Het terrein wordt licht uitgegraven. Zo ontstaan er plassen, waarlangs riet wordt aangeplant, zodat het zich verder kan ontwikkelen. Deze werken zullen ongeveer tot het einde van het jaar in beslag nemen.
Benieuwd naar de voortgang van de werken?
In Krekeldijk, ongeveer ter hoogte van het Natuurhuis Panneweel, wordt een klein uitkijkpunt voorzien waar je de voortgang van de werken zelf kan zien. Hou er rekening mee dat het uitkijkpunt aan de aan- en afrijroute van de aannemer ligt en dus op eigen risico bezocht wordt.
Impact op verkeer
Om de werken vlot en veilig te laten verlopen wordt vanaf de start van de werken een wegomleiding ingesteld ter hoogte van Krekeldijk. Volg de aanduidingen. Meer info vind je hierover op de website van de gemeente Sint-Gillis-Waas.
Natuurgebied Rietland
Hier wordt het oorspronkelijke landschap van weleer opnieuw tot leven gewekt: brede rietkragen, gecombineerd met vochtige en soortenrijke graslanden waarop begrazing komt. Door de creatie van een meer open landschap krijgen verschillende plantensoorten, insecten en vogels alle kansen om te floreren. De bomen die hiervoor gerooid moeten worden, zullen elders in het gebied weer aangeplant worden. Zo blijft het evenwicht bewaard. Het nieuwe bos zal bestaan uit inlandse bomen en wordt aangeplant op een plaats waar het logischer past in het landschap en aansluit bij een bestaand bos in de buurt.
Op sommige akkers zorgt aangepast beheer ervoor dat meer wilde soorten vogels, insecten en muizen een plek en voedsel binnen het gebied vinden. Zij vormen op hun beurt een voedselbron voor grotere roofvogels in het gebied, zoals de bruine kiekendief.
Timing van de werken
Vanaf september 2026 start de aannemer met de werken in deze zone. Het populierenbosje aan de oostelijke kant van het natuurgebied, aan de Waterstraat, wordt gekapt om een meer open landschap te creëren. De werken zullen ongeveer tot het einde van het jaar in beslag nemen.
Beverse Dijk
Door de heraanleg van de Keetbergstraat worden de bestaande landbouwpercelen versterkt. Zo vormen kleine terreinen straks grotere gehelen en ontstaan er meer logische percelen.
In de oksel van de bestaande dijken wordt het terrein licht afgegraven, zodat er meer riet kan groeien. De afgegraven grond wordt elders op de bufferdijken gebruikt voor de aanleg van nieuwe akkers voor kiekendiefvriendelijke teelten. Zo vermijden we grondtransporten buiten het gebied.
Met deze werken verbeteren Havenbedrijf Antwerpen-Brugge en MLSO het foerageergebied voor de bruine kiekendief en het leefgebied van rietvogels zoals de blauwborst, de rietgors en de rietzanger.
Timing van de werken
Vanaf september 2026 starten de werken in deze zone. Door de uitgravingen ontstaan er plassen waarlangs riet wordt aangeplant zodat het zich verder kan ontwikkelen. De afgegraven grond wordt elder op en langs de bufferdijken gebruikt voor de aanleg van nieuwe akkers. De werken zullen ongeveer tot het einde van het jaar in beslag nemen.
